het Laatste Avondmaal

Plaats in de kerk: links in apsis priesterkoor
Atelier F. Nicolas en Zonen, 1903

Het verhaal

Afgebeeld is het Laatste Avondmaal, dat wil zeggen de laatste maaltijd die Jezus met zijn volgelingen, de twaalf apostelen, nuttigt voordat hij wordt gekruisigd. Hij stelt die avond brood en wijn gelijk aan zijn lichaam en bloed. Hij voorvoelt dat hij zou sterven, maar ook dat zijn dood de mensheid dichter bij God kan brengen en daarom is hij bereid zichzelf te offeren.

De Katholieke Kerk beschouwt het Laatste Avondmaal als de 'instelling van de H. Eucharistie'. De eucharistie is een kerkelijk ritueel waarbij de gelovigen de aanwezigheid van Jezus Christus ervaren, hem gedenken en eren. De priester herhaalt hierbij de woorden van Jezus. Bij het breken van het brood zegt hij: "Dit is mijn lichaam dat voor u wordt gegeven." En bij het tonen van de kelk zegt hij: "Dit is de beker van mijn bloed dat voor u wordt vergoten." Het ingezegende brood wordt uitgedeeld aan de gelovigen zoals Jezus het aan de apostelen uitdeelde tijdens het laatste gezamenlijke avondmaal.

De afbeelding

Jezus neemt het brood en zegent het in het bijzijn van de twaalf apostelen. Vóór hem staat een wijnkelk op een schaal. Een nimbus omgeeft zijn hoofd als teken van goddelijkheid. Het ingeschreven kruis wijst vooruit naar zijn lijden. Deze contrasteert met de donkere, bijna zwarte draperie die erachter hangt.

De draperie markeert Jezus als hoofdpersoon van de scène, terwijl de rouwkleur zou kunnen anticiperen op zijn lijden en sterven aan het kruis, de volgende dag. Jezus weet op dat moment dat er een verrader in hun midden was. Op de vraag om wie het gaat, antwoordt hij: "Degene aan wie ik het stuk brood geef dat ik nu in de schaal doop." Hij geeft het aan Judas, met de woorden: "Doe maar meteen wat je van plan bent."

Helemaal linksachter zien we Judas het gezelschap verlaten, op weg naar de joodse hogepriesters om Jezus uit te leveren in ruil voor dertig zilverstukken.

Nog twee andere apostelen op het raam zijn herkenbaar. Links van Jezus, dus rechts voor de kijker, zit de jonge, baardloze Johannes, de apostel die Jezus het dierbaarst was.

Aan de andere kant zit Petrus, met wit haar en korte baard. Na de maaltijd bezwoer Petrus zijn Meester dat hij liever zou sterven dan hem afvallen, maar hij kreeg tot zijn ontsteltenis te horen: "Deze nacht zul je, nog voor de haan gekraaid heeft, driemaal beweren dat je me niet kent."

Rechts op de voorgrond staat een schaal met twee kannen. Deze voorwerpen wijzen vooruit naar de handwassing van stadhouder Pontius Pilatus, die met dit ritueel zijn geweten schoonwaste bij de terdoodveroordeling van Jezus. In de rozet bovenin zijn druiven, korenaren en lelies weergegeven, respectievelijk de symbolen van bloed, lichaam en onschuld van Jezus.

meer informatie :

volgende : de verschijning van het Heilig Hart

vorige : de aanbidding van de herders