St.Servatiuskerk Dinther

Annunciatie

Plaats in de kerk: rechts in transept
Marius de Leeuw, 1952-1956

Het verhaal

De annunciatie (aankondiging) is een veelvoorkomend thema in de christelijke kunst. Maria wordt bezocht door de aartsengel Gabriël, die haar vertelt dat zij Jezus ter wereld zal brengen. In de Katholieke Kerk heet het feest van de annunciatie ‘Maria-Boodschap’. Het wordt gevierd op 25 maart, negen maanden voor Kerstmis (geboorte van Jezus).

In het evangelie van Lucas lezen we hoe de engel Gabriël naar Maria gaat om haar op de hoogte te stellen van Gods plan met haar. Hij zegt: “Luister, je zult zwanger worden en een zoon baren, en je moet hem Jezus noemen. Hij zal een groot man worden en Zoon van de Allerhoogste worden genoemd, en God, de Heer, zal hem de troon van zijn vader David geven. Tot in eeuwigheid zal hij koning zijn over het volk van Jakob, en aan zijn koningschap zal geen eind komen.”

Maria is verbaasd en vraagt aan de engel: “Hoe zal dat gebeuren? Ik heb immers nog nooit gemeenschap gehad met een man?” De engel legt uit dat zij door toedoen van de Heilige Geest zwanger zal worden en hierbij haar maagdelijkheid zal behouden. Ten slotte vertelt hij Maria nog een nieuwtje, namelijk dat haar oude nicht Elisabeth, die men voor onvruchtbaar hield, in verwachting is van een zoon (de latere Johannes de Doper).

De afbeelding

De aartsengel Gabriël daalt neer naar Maria – met zijn voeten boven en zijn hoofd en armen onder. Zijn vleugels en gewaad zijn samengesteld uit smalle, puntige stukken glas. Het lijkt hierdoor of hij met vaart komt aangevlogen. De boodschap die hij brengt wordt gesuggereerd door stralen die van zijn gezicht uitgaan.

De stralen van de engel bereiken Maria’s hoofd, dat licht gebogen is. Zij zit of knielt met de handen gevouwen achter een lezenaar. Het boek dat erop ligt zien we niet, maar het zal een gebedenboek zijn. Dit past in de beeldtraditie, waarin Maria meestal lezend en biddend voorkomt. Dikwijls is ook de Heilige Geest in de gedaante van een duif afgebeeld, hier echter niet.

Opvallend is de maansikkel. In Openbaringen schrijft Johannes over een vrouw ‘met de maan onder haar voeten’. De maan hoort dus traditioneel bij Maria, maar komt zelden of nooit voor bij annunciaties. Bovendien permitteerde de kunstenaar zich de vrijheid het hemellichaam niet onder Maria’s voeten te plaatsen, maar boven haar hoofd (vlakbij de engel). Mogelijk wilde hij de gelaagdheid van het beeld vergroten door een kosmisch element toe te voegen.

De overheersende kleur blauw symboliseert kuisheid, onschuld en oprechtheid. Blauw is traditioneel de kleur van Maria.

meer informatie :

volgende : de geboorte van Jezus
vorige : St.Servatius