Klooster Franciscanen Megen

Plaats in het klooster: boven een deur
Glazenier onbekend, jaren vijftig of zestig van de twintigste eeuw

Het verhaal

Franciscus van Assisi wordt in 1181 geboren in Assisi, in de Italiaanse streek Umbrië. Zijn eigenlijke naam luidt Giovanni, maar zijn vader, een lakenkoopman die op dat moment in Frankrijk verblijft, geeft zijn zoon de koosnaam Francesco (Fransman). Franciscus groeit op in welstand en heeft een uitgebreide vriendenkring. Door krijgsgevangenschap en ziekte verandert zijn kijk op het leven. Hij komt erachter dat hij alleen God werkelijk kan vertrouwen en raakt aangedaan door het lot van armlastigen en melaatsen.

In Assisi restaureert hij eigenhandig het vervallen kerkje San Damiano, volgens de legende nadat een sprekende crucifix hem hierom had gevraagd. Voor de restauratie van het kerkje gebruikt hij middelen van zijn vader zonder daarvoor toestemming te vragen. Dit leidt tot ruzie en uiteindelijk neemt hij een radicale beslissing: hij doet afstand van al zijn bezit, zelfs van zijn kleding.

Vanaf 1209 trekt hij rond in de omgeving en predikt de liefde voor God, mensen, dieren en de natuur in het algemeen. Iedereen die zijn pad kruist, spreekt hij aan als broeder of zuster. Velen sluiten zich bij hem aan. Zij vestigen zich in Portiuncula, buiten Assisi. Franciscus sticht daar het eerste franciscaner klooster met de bijbehorende leefregel van armoede en soberheid. De franciscanen (ook minderbroeders genoemd) verspreiden zich over heel Europa, later ook over andere continenten. In 1228, twee jaar na zijn dood, wordt Franciscus heilig verklaard door paus Gregorius IX.

Franciscus is bijna altijd afgebeeld met stigmata. Dat zijn wondtekens op handen, voeten en in de zij die overeenkomen met de wonden die Jezus zijn toegebracht toen hij werd gekruisigd. Het verhaal gaat dat sommige diepgelovigen zich zodanig met de lijdende Jezus identificeren dat zij van hem de stigmata ontvangen.

De afbeelding

Franciscus staat bij een zonnebloem, waarschijnlijk een verwijzing naar zijn beroemde Zonnelied, waarin hij zijn liefde voor de natuur bezingt. Volgens het verhaal praat de heilige met vogels. De vogels fladderen om hem heen en zijn niet schuw. Er is er zelfs één die in zijn hand zit.

De figuur is in grisailleverf geschilderd op rechthoekige ruitjes die in lood zijn gezet. Slechts bij het gezicht van Franciscus is het raster van horizontale en verticale loodstrips doorbroken. De meeste ruitjes zijn kleurloos, sommige zijn paars. Deze paarse ruitjes zijn in een krans om de figuur heen geplaatst.

volgende : Antonius van Padua boven kloosterdeur 2
vorige : Adrianus van der Haghen