Jacobus de Mindere
Plaats in de kapel : apsis, rechts op het raam Philippus en Jacobus de Mindere
Ontwerp en uitvoering: Jaap Min, 1953
Het verhaal
Jacobus de Mindere (ook wel de Jongere) volgt zijn naamgenoot Jacobus de Meerdere op als leider van de christenen in Jeruzalem en wordt in het verlengde daarvan soms bisschop van Jeruzalem genoemd. Zoals bijna alle andere apostelen komt hij als martelaar aan zijn eind. Eerst wordt hij gestenigd, maar dit leidt niet onmiddellijk tot de dood. Daarom slaat een beul met een stang of knots zijn schedel in.
In de Bijbel wordt Jacobus de Mindere broeder van de Heer (Jezus) genoemd. Vandaar dat hij en Jezus in de beeldende kunst soms als twee druppels water op elkaar lijken. Volgens de katholieke kerk moet broeder van de Heer echter niet letterlijk worden genomen. Het woord broeder zou in dit geval op een andere familieband of op elke sterke band tussen mannen kunnen slaan.
Volgens de meeste protestantse kerken is Jacobus wél een biologische broer van Jezus. Pas In de loop van de eeuwen zijn de protestanten er zo over gaan denken; de kerkhervormers Luther en Calvijn verdedigden nog hetzelfde standpunt als de katholieke kerk.
Deze uitleg sluit aan bij het dogma (kerkelijke leerstelling) van de altijddurende maagdelijkheid van Maria. Zij zou geen seksuele gemeenschap hebben gehad met haar man Jozef en door toedoen van de Heilige Geest en de Allerhoogste zwanger zijn geraakt. Jezus wordt uit een maagd geboren. Ook in haar verdere leven zou Maria haar maagdelijkheid hebben bewaard en Jacobus kon daarom niet de biologische broer van Jezus zijn.
De afbeelding
Een afwerend gebaar maakt Jacobus de Mindere, of is het een gebaar van berusting? Zijn licht gebogen hoofd en naar beneden kijkende, nietsziende ogen geven hem een uitstraling van overgave. Zijn linkerhand omklemt een dikke, gedraaide stang met uitsteeksel aan beide uiteinden, het martelwerktuig waarmee zijn leven ontnomen is. Aan zijn voeten is nog een kei zichtbaar die dat beoogde doel miste. Zijn kleurrijke mantel hangt over zijn afhangende schouders. De uitwaaierende kleurige linten vanuit de top van het raam ontspringen uit een witte wolk waarop een vijfbladige bloem rust.
meer informatie :
volgende : Johannes
vorige : Philippus