Thomas
Plaats in de kapel : apsis, rechts op het raam Johannes en Thomas
Ontwerp en uitvoering: Jaap Min, 1953
Het verhaal
Thomas komt enkele keren voor in de evangelieverhalen. Het bekendst is de passage waarin de apostelen de opgestane Jezus hebben gezien. Thomas was er niet bij en gelooft het daarom niet. Hij zegt: Alleen als ik de wonden van de spijkers in zijn handen zie en met mijn vingers kan voelen, en als ik mijn hand in zijn zij kan leggen, zal ik het geloven.
Een week later verschijnt Jezus nogmaals. Nu is Thomas er wel bij. Jezus verzoekt hem de wonden te bekijken en bevoelen, en zegt vervolgens: Omdat je me gezien hebt, geloof je. Gelukkig zijn zij die niet zien en toch geloven. De uitdrukkingen een ongelovige Thomas en eerst zien dan geloven zijn afgeleid van deze gebeurtenis. Veel kunstenaars zijn erdoor geïnspireerd.
Uiteindelijk wordt Thomas een gedreven geloofsverkondiger en doet in die hoedanigheid India aan. Hij zou daar zijn gedood met speren of lansen, nadat hij de vrouw van een heidense koning heeft bekeerd. Zijn stoffelijk overschot is overgebracht naar Edessa (Zuidoost-Turkije), een stad waar in opdracht van Thomas het evangelie verkondigd zou zijn.
In 1945 vinden twee boeren bij Nag Hammadi in Egypte een kruik met oude Koptische geschriften. Een ervan blijkt een nog onbekend evangelie van Thomas. Er wordt gesproken van het vijfde evangelie.
De afbeelding
Thomas is als martelaar gestorven, zoals veel van zijn medeapostelen. In de beeldende kunst worden meestal de martelwerktuigen als attribuut weergegeven. Niet altijd, zoals hier bij Thomas. De lansen of speren ontbreken. Wel ligt aan zijn voeten de winkelhaak. Symbool voor bouwkunde.
In het opgetekende levensverhaal van Thomas staat, dat hij als bouwmeester naar India gezonden wordt, waar hij tevens zijn christelijk geloof zal uitdragen. Dit wordt hem noodlottig. Het lijkt alsof de apostel hier op zijn tenen staat als om met zijn rechterhand hoger te reiken naar de hemel waarop hij zijn ogen gericht heeft.
Het hemelsblauwe lint vanuit de hoogte heeft hij beetgegrepen met zijn linkerhand. Hoop ligt in zijn ogen en zijn mond staat op het punt iets uit te spreken. Zijn luchtige, lange kledij valt plooirijk om zijn benen. Een mantel hierover heen dragen is niet nodig in het warme India.
meer informatie :
volgende : Bartolomeus
vorige : Johannes