Jacobus de Meerdere, Den Dungen

de apostel Petrus


Plaats in de kerk: linkerdwarspand
F. Nicolas & Zonen, 1926-1927

Het verhaal

Petrus heette oorspronkelijk Simon. Hij is ‘de eerste onder de apostelen’ en de plaatsbekleder van Jezus na diens Hemelvaart. Deze vooraanstaande positie krijgt hij van Jezus zelf, die hem de rots noemt waarop hij zijn kerk bouwt (de naam Petrus betekent rots) en hem de ‘sleutels van het koninkrijk van de hemel’ toevertrouwt. Petrus met zijn sleutels is de poortwachter van de hemel.

Geen andere apostel komt in de evangeliën zo vaak voor als Petrus. In een van de bekendste verhalen voorspelt Jezus dat Petrus hem driemaal zal verloochenen voordat de haan heeft gekraaid. Petrus weerspreekt dit, maar de voorspelling komt uit: driemaal achtereen zegt hij zijn meester niet te kennen. Hij is vol berouw over deze leugen. De gebeurtenis gaat vooraf aan de berechting en kruisiging van Jezus.

Petrus trekt rond om de boodschap van Jezus te verkondigen en belandt zo in Rome. Daar wordt hij in het jaar 64 door keizer Nero gekruisigd, op eigen verzoek met het hoofd naar beneden. Het verhaal gaat dat hij niet hetzelfde terechtgesteld wilde worden als Jezus, want dat zou te eervol zijn geweest. Op de plaats van zijn graf laat keizer Constantijn in 324 de St.-Pieter bouwen. Petrus wordt door de Katholieke Kerk als de eerste paus gezien.

De afbeelding

PPetrus heeft in de kunst bijna altijd hetzelfde uiterlijk: witgrijs haar, een korte krullende baard en een (bijna) kale kruin. Soms groeit er een plukje haar bovenop zijn schedel, zo ook op het Dungense raam. Hij draagt hier alle bekende attributen bij zich.

In de linkerhand heeft hij het kruis met de dwarsbalk beneden, in de

rechterhand de sleutels die Jezus hem heeft overhandigd. Met de gouden sleutel kan hij mensen toelaten en met de zilveren uitsluiten. Er is ook wel gezegd dat de twee verschillende sleutels de geestelijke en wereldlijke macht symboliseren. Op de dwarsbalk van het kruis staat de haan als herinnering aan het verhaal van de verloochening.

Het onderschrift bij de apostel luidt: ‘prins der apost.’. De eretitel ‘prins der apostelen’ geeft aan dat Petrus de rechterhand en plaatsbekleder van Jezus was.

Algemeen

Beide apostelen zijn blootsvoets afgebeeld. Dit past bij de sobere levenswijze die Jezus hun voorhield: “Neem geen geldbuidel, geen reistas en geen sandalen mee.”

Langs de benedenrand is de volgende tekst te lezen: ‘Mijn God vergeet de weldaden niet welke ik aan het huis van mijn God gedaan heb – Esdras XIII’.

meer informatie :

volgende : de apostel Andreas
vorige :de de apostel Judas