Jacobus de Meerdere, Den Dungen

de apostel Thomas


Plaats in de kerk: linkerdwarspand
F. Nicolas & Zonen, 1926-1927

Het verhaal

Thomas komt enkele keren voor in de evangelieverhalen. Het bekendst is de passage waarin de apostelen de opgestane Jezus hebben gezien. Thomas was er niet bij en gelooft het daarom niet. Hij zegt: “Alleen als ik de wonden van de spijkers in zijn handen zie en met mijn vingers kan voelen, en als ik mijn hand in zijn zij kan leggen, zal ik het geloven.” Een week later verschijnt Jezus nogmaals. Nu is Thomas er wel bij. Jezus verzoekt hem de wonden te bekijken en bevoelen, en zegt vervolgens: “Omdat je me gezien hebt, geloof je. Gelukkig zijn zij die niet zien en toch geloven.” De uitdrukkingen ‘een ongelovige Thomas’ en ‘eerst zien dan geloven’ zijn afgeleid van deze gebeurtenis. Veel kunstenaars zijn erdoor geïnspireerd.

Uiteindelijk wordt Thomas een gedreven geloofsverkondiger en doet in die hoedanigheid India aan. Hij zou daar zijn gedood met speren of lansen, nadat hij de vrouw van een heidense koning heeft bekeerd. Zijn stoffelijk overschot is overgebracht naar Edessa (Zuidoost-Turkije), een stad waar in opdracht van Thomas het evangelie verkondigd zou zijn.

In 1945 vinden twee boeren bij Nag Hammadi in Egypte een kruik met oude Koptische geschriften. Een ervan blijkt een nog onbekend evangelie van Thomas. Er wordt gesproken van het vijfde evangelie.

De afbeelding

Thomas, met een weelderige haardos en een baard, staat rechts op het raam. Hij toont een geopend evangelieboek, maar ook een winkelhaak, het attribuut van de architecten. Dit verwijst naar een legende, die zich afspeelt in India. Koning Gundaforus draagt Thomas op een paleis te bouwen en stelt royaal geld beschikbaar. Thomas bouwt echter geen aards maar een hemels paleis, door de koning tot het christendom te bekeren. Het bouwgeld gaat naar de armen.

In het evangelie van Johannes wordt Thomas ‘tweeling’ genoemd (Grieks: Didymus). Het onderschrift verwijst hiernaar.

Algemeen

De drie apostelen zijn blootsvoets afgebeeld. Dit past bij de sobere levenswijze die Jezus hen voorhield: “Neem geen geldbuidel, geen reistas en geen sandalen mee.”

- meer informatie

volgende : de apostel Filippus
vorige :de de apostel Andreas