doop : verrijzenis
Plaats in de kerk: linkerzijbeuk; rechterdeel venster
ontwerp : Daan Wildschut, 1952; uitvoering atelier Flos, Steijl
Het venster bestaat uit drie delen. De hoofdscène behandelt het sacrament van het doopsel met een afbeelding van de doop in de Jordaan. Ook de scènes aan weerszijden hiervan de graflegging en de verrijzenis van Jezus verwijzen naar dit sacrament.
Het verhaal
Maria Magdalena is de eerste die ontdekt dat Jezus graf leeg is en ze denkt dat het lichaam is weggehaald. In het evangelie van Johannes staat dat zij bij het graf een onbekende man aantreft, die ze voor de tuinman houdt. Pas als hij haar aanspreekt, herkent zij Jezus. Hij geeft haar de opdracht aan de andere volgelingen te vertellen dat hij uit de dood is opgestaan. Hierna zal Jezus nog een aantal keren verschijnen alvorens naar de hemel op te stijgen.
Alle vier de evangelisten vertellen, met variaties, het verhaal van het lege graf. De feitelijke opstanding uit het graf, drie dagen na de kruisiging, wordt niet beschreven en daarom aanvankelijk ook niet verbeeld in kunstwerken. Vanaf ca. 1300 komt hier verandering in. Er ontstaan kunstwerken van de verrezen Jezus, staande in het graf of er vlak boven zwevend met in zijn hand een kruisvaandel.
De verrijzenis speelt een centrale rol in het christelijk geloof en wordt jaarlijks herdacht tijdens het paasfeest.
De afbeelding
Jezus verrijst uit het geopende graf, gehuld in een witte lijkwade. Op de rand van de tombe ligt een doek. De kruisnimbus rond zijn hoofd duidt op zijn hoofdrol in het christendom (heiligen hebben ook een nimbus, maar zonder het ingeschreven kruis).
In zijn rechterhand houdt Jezus de kruisstaf vast (vaak een kruisvaandel). Dit is een verwijzing naar het lijden aan het kruis, maar hier toch vooral een teken van triomf over de dood. Dit vaandel is een vast attribuut bij verrijzenisscènes.
Met zijn linkerhand toont hij een boek met alfa en omega, de eerste en de laatste letter van het Griekse alfabet, verwijzend naar zijn uitspraak: Ik ben de alfa en de omega, de eerste en de laatste, het begin en het einde. De twee letters symboliseren Jezus almacht.
Het tafereel staat in verbinding met de graflegging (linkerdeel van het venster) en de doop (middendeel). Zoals Jezus in het graf wordt gelegd en er weer uit opstaat, zo wordt het doopsel het bad der wedergeboorte genoemd. Men wordt als dopeling letterlijk of figuurlijk ondergedompeld om weer uit het water op te staan. De doop wast de erfzonde weg, waardoor een leven in het hemels koninkrijk mogelijk wordt.
meer informatie :
volgende : het vormselraam : Samuel zalft David
vorige : het doopraam : doop in de Jordaan