St.Sebastianuskerk Herpen

Jona en de vis


Plaats in de kerk: priesterkoor, apsis, rechtervenster
F. Nicolas & Zonen, 1908

Het raam combineert twee taferelen: de ‘Verrijzenis’ (boven) en ‘Jona en de vis’ (onder). Een dergelijke combinatie wordt een typologie genoemd. Daarbij wordt een gegeven uit het Oude Testament als voorafbeelding beschouwd van een verwant gegeven uit het Nieuwe Testament.

Het verhaal

De profeet Jona krijgt van God de opdracht de inwoners van de Assyrische stad Nineve (bij Mosul, Irak) te bekeren. Hij weigert en vlucht aan boord van een schip. Een hevige storm komt opzetten en het schip dreigt te vergaan. Jona bekent aan de bemanning dat hij door niet te gehoorzamen aan God deze noodsituatie heeft veroorzaakt en dat ze hem overboord moeten zetten om de storm tot bedaren te brengen. Jona wordt in zee gegooid. De storm gaat liggen.

God laat Jona opslokken door een grote vis. Bang en wanhopig roept hij in de buik van de vis God aan, vol berouw over zijn ongehoorzaamheid. Na drie dagen wordt hij door de vis gezond en wel op het land uitgespuwd. Vervolgens volbrengt Jona alsnog de opdracht om de bewoners van Ninive te bekeren.

De afbeelding

Een walvis, met zwiepende staart en de grote muil nog wijdgeopend, heeft Jona zojuist op het strand geworpen. Jona zoekt houvast en kijkt tegelijk om, maar lijkt de walvis niet te zien door zijn hoog opwaaiende gewaad. Zijn kleding is smetteloos gebleven, ongeschonden, ondanks het driedaagse verblijf in de buik van de vis.

Op de achtergrond vaart een zeilschip op zee, ongetwijfeld het schip waarvan de bemanning Jona overboord heeft gezet. De storm is gaan liggen; de laatste donkere wolken drijven weg. De palmboom rechts benadrukt de paradijselijke, tot rust gekomen sfeer.

Helemaal onderaan staat een citaat uit het Bijbelboek Jona in het Latijn: ‘Et dixit Dominus pisci, et evomuit Jonam in aridam’ (Toen, op bevel van de Heer, spuwde de vis Jona uit op het land).

‘Jona en de vis’ is een voorafbeelding van de verrijzenis van Christus, afgebeeld op hetzelfde raam. Deze bekende ‘typologie’ wordt door Jezus zelf aangedragen in het evangelie van Matteüs: ‘Zoals Jona drie dagen en drie nachten in de buik van de grote vis zat, zo zal de Mensenzoon drie dagen en drie nachten in het binnenste van de aarde verblijven.’

meer informatie :

volgende : de barmhartige Samaritaan

vorige : verrijzenis