verrijzenis
Plaats in de kerk: priesterkoor, apsis, rechtervenster
F. Nicolas & Zonen, 1908
Het raam combineert twee taferelen: de Verrijzenis (boven) en Jona en de vis (onder). Een dergelijke combinatie wordt een typologie genoemd. Daarbij wordt een gegeven uit het Oude Testament als voorafbeelding beschouwd van een verwant gegeven uit het Nieuwe Testament.
Het verhaal
Maria Magdalena is de eerste die ontdekt dat Jezus graf leeg is en ze denkt dat het lichaam is weggehaald. In het evangelie van Johannes staat dat zij bij het graf een onbekende man aantreft, die ze voor de tuinman houdt. Pas als hij haar aanspreekt, herkent zij Jezus. Hij geeft haar de opdracht aan de andere volgelingen te vertellen dat hij uit de dood is opgestaan. Hierna zal Jezus nog een aantal keren verschijnen alvorens naar de hemel op te stijgen.
Alle vier de evangelisten vertellen, met variaties, het verhaal van het lege graf. De feitelijke opstanding uit het graf, drie dagen na de kruisiging, wordt niet beschreven en daarom aanvankelijk ook niet verbeeld in kunstwerken. Vanaf ca. 1300 komt hier verandering in. Er ontstaan kunstwerken van de verrezen Christus, staande in het graf of er vlak boven zwevend met in zijn hand een kruisvaandel. De verrijzenis speelt een centrale rol in het christelijk geloof en wordt jaarlijks herdacht tijdens het paasfeest.
De afbeelding
De verrezen Christus draagt geen lijkwade, maar een rode mantel die bovenaan door een goudkleurige gesp bijeengehouden wordt. Daaronder draagt hij een witte tuniek. Hij is blootsvoets en staat op een wolk. Met zijn opgeheven rechterhand maakt hij een spreekgebaar.
In zijn linkerhand heeft hij een staf waaraan een witte wimpel met rood kruis bevestigd is. Zon rood kruis doorsnijdt ook de goudgele nimbus, de lichtkrans, rond zijn hoofd. Christus kijkt de toeschouwer recht in de ogen. Hij is hier afgebeeld als triomfator over de dood. Rechts zit een engel die de grafsteen heeft verwijderd.
De twee soldaten die het graf moeten bewaken, zijn hevig geschrokken. Een van hen is neergevallen en bedekt angstig het hoofd met zijn hand. Ook de andere is overweldigd, deinst iets terug en lijkt het zwaard te trekken alsof hij zich wil verdedigen.
Op de achtergrond staan de drie Marias, onder wie Maria Magdalena. Zij zijn naar het graf gekomen om het lichaam te balsemen, maar hebben het leeg aangetroffen. Twee van hen hebben zichtbaar een zalfbus bij zich.
Het tafereel is gecombineerd met architectonische motieven, geïnspireerd door de gotiek. Deze zijn zeer weelderig, onder meer door allerlei florale toevoegingen, bijvoorbeeld zonnebloemen als symbool van Christus, de nieuwe onoverwinnelijke zon. Midden boven verschijnt God de Vader, toeziend op wat zich beneden op aarde afspeelt. Hij heeft een karakteristieke driehoekige nimbus (krans om het hoofd), symbool van de goddelijke Drie-eenheid.
meer informatie :
volgende : Jona en de vis
vorige : offer van Abraham