offer van Isaac
Plaats in de kerk: priesterkoor, apsis, middenvenster
F. Nicolas & Zonen, 1908
Het raam combineert twee taferelen: de Jezus sterft aan het kruis (boven) en Het offer van Isaac (onder). Een dergelijke combinatie wordt een typologie genoemd. Daarbij wordt een gegeven uit het Oude Testament als voorafbeelding beschouwd van een verwant gegeven uit het Nieuwe Testament.
Het verhaal
Abraham is de stamvader van het volk van Israël en van de joodse, christelijke en islamitische godsdiensten. Hij zou ongeveer vierduizend jaar geleden hebben geleefd. Zijn levensverhaal staat in het Bijbelboek Genesis.
Abrahams trouw aan God wordt op de proef gesteld. God beveelt hem om zijn enige zoon Isaac te offeren in plaats van een ram. Onwetend van wat er te gebeuren staat, draagt Isaac het hout voor het brandoffer. Abraham bindt hem vervolgens vast en legt hem op het offeraltaar.
Op het moment dat hij zijn mes pakt om zijn zoon te slachten, roept een engel van de Heer uit de hemel: Raak de jongen niet aan, doe hem niets! Want nu weet ik dat je ontzag voor God hebt: je hebt mij je zoon, je enige, niet willen onthouden. Als Abraham opkijkt ziet hij een ram, dat met zijn horens verstrikt is geraakt in het struikgewas. Hij pakt het dier en offert het in plaats van Isaac.
De afbeelding
We zijn getuige van het moment waarop de engel, gekleed in een rode dalmatiek met gekruiste stola, komt aanvliegen en Abraham ervan weerhoudt zijn jonge zoon Isaac te offeren. Abraham, met het scherpe mes in zijn rechterhand geklemd, kijkt verbaasd op naar de engel.
Isaac is ondertussen nog druk doende om keien te verzamelen voor het bouwen van het offeraltaar. Hij kijkt naar de vuurkorf waar een rookpluim uitkomt, rechts op de voorgrond, en heeft kennelijk niet in de gaten dat vlak boven hem de engel is verschenen. Geheel rechts is in de struiken de ram te zien die in plaats van Isaac zal worden geofferd.
Helemaal onderaan staat een citaat uit het Bijbelboek Genesis in het Latijn: Extenditque manum, et arriput gladium [ut immolaret filium suum]. In vertaling: Hij stak zijn hand uit en pakte het mes [om zijn zoon te slachten].
Het offer van Abraham is een bekende typologie. Isaac, die naar het offeraltaar wordt geleid, is een voorafbeelding van Christus, die zich offert aan het kruis. De ram, die in plaats van Isaac wordt geofferd, wordt eveneens beschouwd als symbool van Christus.
meer informatie :
volgende : Verrijzenis
vorige : Jezus sterft aan het kruis