martelaren van Gorcum
Plaats in de kerk: apsis priesterkoor, middenvenster onder
Atelier F. Nicolas en Zonen, 1902
Voorgesteld zijn de norbertijnen Adrianus Janszen en Jacobus Lacops, beiden met een opvallende rode nimbus (stralenkrans rond het hoofd, kenmerkend voor heiligen). Onderaan zijn in kleine witte letters hun namen te lezen. De keuze voor norbertijner heiligen is begrijpelijk gelet op de bovenzone van het raam, waar ordestichter Norbertus de hoofdpersoon is.
Het verhaal
Adrianus Janszen (van Hilvarenbeek) en Jacob Lacops (Jacques la Coupe) behoren tot de negentien martelaren van Gorcum, zo genoemd omdat de meesten van hen bij de verovering van Gorcum in 1572 gevangen worden genomen. Zij worden vernederd, gemarteld en uiteindelijk opgehangen door de geuzen, calvinistische opstandelingen die een eind willen maken aan de Spaanse overheersing en daarnaast het katholicisme met geweld bestrijden.
Adrianus Janszen (geboren ca. 1528) wordt op jonge leeftijd norbertijn in de abdij van Middelburg, waar hij een priesteropleiding volgt. In 1572 wordt hij naar Monster in het Westland gezonden als opvolger van de overleden pastoor Adriaan Lacops. De kapelaan met wie hij in Monster samenwerkt is Jacobus Lacops (geboren ca. 1541), ook een norbertijn uit Middelburg en een broer van de overleden pastoor.
Met een list worden de twee mannen ingerekend en naar het hoofdkwartier van de geuzen in Den Briel (Brielle) overgebracht om daar te worden vermoord. De eveneens gevangengenomen vader van Jacobus Lacops wordt vrijgelaten, omdat hij niet tot de geestelijkheid behoort.
De afbeelding
Beide heiligen, met stereotiepe gezichten die op elkaar lijken, dragen witte priesterkleding met een goudgele stola (over het lichaam afhangende band) en een manipel (doek over de linker onderarm, oorspronkelijk een zweetdoek).
Het attribuut van Adrianus is een tiara (pauselijke driekroon), dat van Jacobus een kelk verwijzingen naar respectievelijk het pauselijk gezag en de eucharistie, waarvoor zij pal zijn blijven staan, met de marteldood tot gevolg. Een symbool van hun martelaarschap zijn de palmtakken.
meer informatie :
volgende : hhart
vorige : Norbertus van Xanten