Sint Jozef
Plaats in de kerk: rechterzijde
Piet Koppens, 1946
Het verhaal
Jozef is de voedvader (pleegvader) van Jezus. De rooms-katholieke leer gaat uit van de maagdelijkheid van Maria; zij is ontvangen van de Heilige Geest. Daar past dus geen echtgenoot bij die het huwelijk consumeert. Daarom wordt Jozef zuiver als opvoeder van Jezus gezien. Om dat geloofwaardig te maken, wordt hij doorgaans als man van middelbare leeftijd voorgesteld.
Jozef is een afstammeling van koning David. Zijn beroep is timmerman. Hij speelt een rol in het verhaal van de geboorte van Jezus en enkele andere gebeurtenissen in diens jonge leven. Voor het laatst vertelt de Bijbel over hem in het verhaal van de twaalfjarige Jezus in de tempel. Hierna zal hij zijn overleden, wanneer precies weten we niet, maar volgens de legende was hij bij zijn overlijden 111 jaar.
De verering van Jozef wordt pas in de vijftiende eeuw algemeen. Het is paus Sixtus IV die hem op de algemene heiligenkalender plaatst. In 1621 krijgt hij een kerkelijke feestdag en in 1870 verheft paus Pius IX hem tot beschermer van de Kerk. Jozef is patroonheilige van de timmerlieden en arbeiders in het algemeen.
De afbeelding
Jozef is hier gekenschetst zoals hij in de verhalen naar voren komt: bescheiden, zich op de achtergrond houdend. Vlak voor hem staat zijn zoontje Jezus, net als hijzelf met een goudgele nimbus (stralenkrans) om het hoofd. Jozef legt zijn linkerhand zorgzaam op Jezus schouder.
Een jong gezin vindt bescherming bij Jozef en Jezus. De moeder knielt voor Jezus en leidt haar dochtertje, gekleed in een wit jurkje, in zijn richting. Achter haar staat haar zoon, die nieuwsgierig toekijkt. De vader van het gezin is een arbeider; een hamer met lange steel rust op zijn schouder. Hij kijkt schuin omhoog, alsof hij afgeleid is.
Rechts staat paus Pius XII (1876-1958) in vol ornaat, inclusief de tiara (pauselijke driekroon). Tijdens zijn pontificaat (1939-1958) brengt hij de betekenis van Jozef onder de aandacht. Zo krijgen jonge echtparen het advies zich onder Jozefs bescherming te stellen. Ook attendeert de paus katholieke arbeidersverenigingen op Jozef als nederig en rechtschapen werkman, een behartigenswaardig voorbeeld.
Het raam huldigt Jozef bovendien als beschermer van de Katholieke Kerk, gesymboliseerd door de St.-Pieterskerk in Rome.
Onderaan staat een Latijnse tekst: Laudemus deum nostrum in veneratione beati Joseph[i] protectoris nostri (Wij zullen de Heer prijzen in verering voor de gelukzalige Jozef, onze beschermer).
Het tafereel wordt omgeven door witte en lichtgele glasruitjes in rechthoekvorm. Op de buitenste rand van het raam, behalve langs de benedenrand, is een lange slinger van druiventrossen en -bladeren gebrandschilderd.
volgende : De martelaren van Gorcum
vorige : Petrus Canisius