Jozef en Petrus
Plaats in de kerk: vanaf altaar eerste raam met afbeelding, boven rechts
Ontwerp: Jozef Duffhauss, 1960
Het verhaal
Jozef is de voedvader van Jezus. De rooms-katholieke leer gaat uit van de maagdelijkheid van Maria. Daar past dus geen echtgenoot bij die het huwelijk consumeert. Daarom wordt Jozef zuiver als opvoeder van Jezus gezien. Om dat geloofwaardig te maken, wordt hij doorgaans als man van middelbare leeftijd voorgesteld. Jozef is een afstammeling van koning David. Zijn beroep is timmerman. Hij speelt een rol in het verhaal van de geboorte van Jezus en enkele andere gebeurtenissen in diens leven. Voor het laatst vertelt de Bijbel over hem in het verhaal van de twaalfjarige Jezus in de tempel. Hierna zal hij zijn overleden.
Van Jozefs dood wordt verslag gedaan in het niet officieel door de Kerk erkende boek De Geschiedenis van Jozef de timmerman. Het stamt waarschijnlijk uit de vierde eeuw. Volgens dat boek is Jozef 111 jaar oud geworden.
De verering van Jozef wordt pas in de vijftiende eeuw algemeen. Het is paus Sixtus IV die hem op de algemene heiligenkalender plaatst. In 1621 krijgt hij een kerkelijke feestdag op 19 maart en in 1870 verheft paus Pius IX hem tot beschermer van de Kerk. Jozef is patroonheilige van de timmerlieden en arbeiders in het algemeen.
Petrus heet oorspronkelijk Simon. Hij is de eerste onder de apostelen en de plaatsbekleder van Jezus na diens Hemelvaart. Deze vooraanstaande positie krijgt hij van Jezus zelf, die hem de rots noemt waarop hij zijn kerk bouwt (de naam Petrus betekent rots) en hem de sleutels van het koninkrijk van de hemel toevertrouwt. Petrus met zijn sleutels is de poortwachter van de hemel.
Geen andere apostel komt in de evangeliën zo vaak voor als Petrus. In een van de bekendste verhalen voorspelt Jezus dat Petrus hem driemaal zal verloochenen voordat de haan heeft gekraaid. Petrus weerspreekt dit, maar de voorspelling komt uit: driemaal achtereen zegt hij zijn meester niet te kennen. Hij is vol berouw over deze leugen. De gebeurtenis gaat vooraf aan de berechting en kruisiging van Jezus.
Petrus trekt rond om de boodschap van Jezus te verkondigen en belandt zo in Rome. Daar wordt hij in het jaar 64 door keizer Nero gekruisigd, op eigen verzoek met het hoofd naar beneden. Het verhaal gaat dat hij niet hetzelfde terechtgesteld wilde worden als Jezus, want dat zou te eervol zijn geweest. Op de plaats van zijn graf laat keizer Constantijn in 324 de St.-Pieter bouwen. Petrus wordt door de Katholieke Kerk als de eerste paus gezien.
De afbeelding
Bescheiden staat Jozef een pas achter Petrus. Twee personen op dit raam, in tegenstelling tot de andere heiligenramen. Waarschijnlijk is voor Jozef en Petrus gekozen, omdat Petrus de eerste priester, zelfs paus, is en Jozef de patroonheilige van de ontwerper Jozef (Joseph in het latijn) Duffhauss.
Jozef draagt roodkleurige kledij; hij is blootsvoets. Zijn bleke gezicht is omlijst door donker, halflang haar en heeft een volle baard met snor. Zijn rechterhand heeft hij geopend geheven en richt deze op een beschermende manier naar de kelk-met-kruis in Petrus handen. Zijn ogen zijn eveneens hierop gericht.
In de gele nimbus rond zijn hoofd staat zijn naam vermeld: H. JOSEPH.
Petrus staat rechts. In de beeldtaal is Petrus in het algemeen te herkennen als een ietwat oudere man met kale schedel en een haarkrans. Ook baard met snor ontbreken nooit.
Onder zijn roodgele mantel draagt hij hier een gele, knielange tuniek waardoor zijn blote voeten en onderbenen zichtbaar zijn. Zijn blik is gericht op de kelk, met kruis op het deksel, in zijn handen. Zijn linkerhand omvat de kelk en de andere heeft hij als ondersteuning tegen de linker gelegd. De ernstige blik in zijn ogen is neerwaarts gericht op het voorwerp in zijn handen. De Mariablauwe nimbus rond zijn hoofd geeft zijn naam weer: H. PETRUS.
De beide heiligen krijgen de eigenschap TROUW toebedeeld, in het raam te lezen onder hun voeten. Zij hebben elkaar, bijna zeker, nooit ontmoet, maar zijn zeer toegewijd geweest aan Jezus, zoals de verhalen vertellen.
Het ontwerp van ontwerper Jozef Duffhauss is in zijn eigen stijl. Toch heeft hij rekening gehouden met de stijl van de heiligen die Van Rossum in zijn ontwerpen heeft toegepast.
meer informatie
volgende : Willibrordus
vorige : Anna