Heilig Hart
Plaats in de kerk : apsis priesterkoor, middenvenster, boven
Atelier F. Nicolas en Zonen, 1895
Het verhaal
De verering van het Heilig Hart van Jezus viert hoogtij in de late negentiende eeuw en het begin van de twintigste eeuw, zoals blijkt uit de talrijke Heilig-Hartbeelden die ook tegenwoordig nog in katholieke streken te vinden zijn. Ook in veel katholieke gezinnen was voor huisdevotie een Heilig-Hartbeeld aanwezig, meestal van gips.
Dat dit symbool van Jezus liefde en barmhartigheid destijds zo stevig verankerd raakt in het katholieke geloofsleven wordt door sommige historici in verband gebracht met de sociale kwestie. In reactie op het ontstaan van een arbeidersklasse met bijkomende sociale problematiek wordt krachtig geappelleerd aan naastenliefde op christelijke grondslag. De Katholieke Kerk verweert zich als het ware onder de vlag van het Heilig Hart tegen ontkerkelijking en socialisme.
De oorsprong van de verering ligt in het Franse Paray-le-Monial, waar Jezus rond 1675 verschillende malen aan de kloosterlinge Margaretha-Maria Alacoque zou zijn verschenen met de opdracht de devotie tot zijn hart te bevorderen. Halverwege de negentiende eeuw wordt een kerkelijke feestdag ter ere van het Heilig Hart ingesteld.
De afbeelding
Op het raam zien we Margaretha-Maria Alacoque, knielend op de trede van een suppedaneum (de verhoging waar het altaar op staat), terwijl zij in een visioen Jezus ziet. Ze draagt een zwart habijt. Voor haar ligt een opengeslagen gebedenboek. De nimbus, een krans van licht rond het hoofd, laat zien dat Margaretha- Maria heilig is verklaard. Boven haar hoofd hangt een koperen kroonluchter.
Jezus is herkenbaar aan zijn jonge gelaat met baardje, lange haarlokken, de wonden op zijn handen en een kruisnimbus. Hij draagt een wit onderkleed en rood bovenkleed met lichtblauwe binnenkant.
Met beide handen wijst hij naar zijn hart, dat midden op zijn borst brandt van liefde. Het hart wordt omringd door een doornenkroon, een verwijzing naar het lijden aan het kruis. (Men zette Jezus na zijn berechting een van doornen gevlochten kroon op het hoofd om hem bespottelijk te maken.)
Om het bovennatuurlijke van de situatie te benadrukken, zweeft Jezus op een wolk, net boven de grond, hier vormgegeven als een sierlijke slinger. Bovendien wordt hij omgeven door een mandorla, dat wil zeggen een amandelvormige stralenkrans.
meer informatie over H. Hart-verering
volgende :H. Alfonsus
vorige : Elizabeth van Thüüringen