aankondiging geboorte Jezus

Plaats in de kerk: links in een van de kapellen waar zich vroeger zijaltaren bevonden
atelier Frans Nicolas en Zonen, 1907

Het verhaal

De annunciatie (aankondiging) is een veelvoorkomend thema in de christelijke kunst. Maria wordt bezocht door de aartsengel Gabriël, die haar vertelt dat zij Jezus ter wereld zal brengen. In de Katholieke Kerk heet het feest van de annunciatie Maria-Boodschap. Het wordt gevierd op 25 maart, negen maanden voor Kerstmis (geboorte van Jezus).

In het evangelie van Lucas lezen we hoe de engel Gabriël naar Maria gaat om haar op de hoogte te stellen van Gods plan met haar. Hij zegt: Luister, je zult zwanger worden en een zoon baren, en je moet hem Jezus noemen. Hij zal een groot man worden en Zoon van de Allerhoogste worden genoemd, en God, de Heer, zal hem de troon van zijn vader David geven. Tot in eeuwigheid zal hij koning zijn over het volk van Jakob, en aan zijn koningschap zal geen eind komen.

Maria is verbaasd en vraagt aan de engel: Hoe zal dat gebeuren? Ik heb immers nog nooit gemeenschap gehad met een man? De engel legt uit dat zij door toedoen van de Heilige Geest zwanger zal worden en hierbij haar maagdelijkheid zal behouden. Ten slotte vertelt hij Maria nog een nieuwtje, namelijk dat haar oude nicht Elisabeth, die men voor onvruchtbaar hield, in verwachting is van een zoon (de latere Johannes de Doper).

De afbeelding

Maria knielt op de grond en toont zich blij verrast door de komst van de aartsengel Gabriël, die rechts neerdaalt met het nieuws dat ze zwanger zal worden door toedoen van de Heilige Geest. De Heilige Geest zweeft in de gedaante van een witte duif boven Maria en straalt zijn goddelijke energie naar haar uit. Het dier verschijnt in een grote lichtkrans en heeft een kruisnimbus rond zijn kop.

De gebaren van Maria duiden op ontvankelijkheid. Zij opent de rechterhandpalm naar de engel en legt de linkerhand op haar hart, wat haar diepe gevoelens tot uitdrukking brengt. Haar sluier en kleed zijn wit, symbolisch voor haar maagdelijkheid. Haar blauwe mantel hangt deels over haar linkerarm en ligt deels op de grond. De kleur blauw verwijst hier naar zuiverheid en onschuld.

Met wijd open ogen kijkt Maria naar de engel. Deze draagt een wit onderkleed met goudkleurige versieringen, en een rode, blauwgevoerde mantel die is afgebiesd met een gouden rand. Het hoofd van de engel is onbedekt en net als het hoofd van Maria omgeven door een nimbus (stralenkrans). De engel draagt een staf waaromheen een lint kronkelt met de tekst: AVE MARIA GRATIA PLENA (Gegroet Maria vol van genade).

Het gebeuren speelt zich binnenshuis af. Achter Maria sluit een groen gordijn een raam grotendeels af. De kleur groen duidt op hoop en verwachting. Op het tapijtje, vlak voor Maria, staat een blauwe vaas met witte lelies, wederom een symbool van maagdelijkheid. Op de vaas staat de letter M van Maria.

De scène wordt onder en boven begrensd door architecturale motieven in gotische stijl. Helemaal boven in het spitsboogvenster is tegen een rode achtergrond een vaas met een struikje witte rozen afgebeeld, symbool van Maria als roos zonder doornen.

meer informatie :

volgende : heilig Hart
vorige : Laatste Avondmaal