Jan van Oosterwijk
Plaats in de kerk: rechterzijbeuk
Kunstenaar onbekend, 1980
In de H. Antonius Abtkerk zijn tien van de negentien martelaren van Gorcum geportretteerd.
Het verhaal
Johannes (Jan) van Oisterwijk is rond 1504 geboren in Oisterwijk. Op jonge leeftijd is hij waarschijnlijk naar de Broeders van het Gemene Leven in s-Hertogenbosch gestuurd. Later treedt hij toe tot augustijnen in het klooster Te Rugge bij Brielle. Hij neemt zijn geestelijk leven heel serieus en schrijft een handboek voor de kloosterling. Vanwege zijn verdiensten wordt hij benoemd tot rector van het regularissenklooster in Gorinchem.
Bij de verovering van Gorinchem in 1572 nemen de geuzen hem gevangen. De geuzen zijn calvinistische opstandelingen die een eind willen maken aan de Spaanse overheersing en daarnaast het katholicisme met geweld bestrijden. Johannes wordt met achttien andere geestelijken vernederd, gemarteld en uiteindelijk opgehangen in Brielle. Deze mannen worden de martelaren van Gorcum (Gorinchem) genoemd, omdat de meesten van hen in die stad gevangen zijn genomen. In 1867 zijn ze heilig verklaard.
De afbeelding
Portret van Johannes van Oisterwijk in driekwart, tegen een blauwe achtergrond. Zijn ordekleed is bruin als van een franciscaan, ofschoon de augustijnen in het zwart gekleed gaan (wellicht een vergissing van de glazenier). In zijn rechterhand heeft Johannes een palmtak, een bekend attribuut van martelaren. Om zijn nek zit de strop van de ophanging en rond zijn hoofd verschijnt een nimbus, een ring van licht, kenmerkend voor heiligen. In het boogveld wordt zijn naam geflankeerd door twee zilveren sleutels. De sleutels duiden hier waarschijnlijk op trouw aan de Heilige Stoel (de paus). Erboven de Heilige Hostie, omdat de martelaren van Gorcum opkwamen voor de eucharistie als essentieel geloofspunt.
volgende :Nicasius van Heeze
vorige : Willehadus van Denemarken