de kruisdood van Christus

Plaats in de kerk: rechts in apsis priesterkoor
Atelier F. Nicolas en Zonen, 1903

Het verhaal

Jezus wordt aangeklaagd wegens godslastering en ondermijning van het joodse religieuze gezag. Hij zou zich voor koning der joden hebben uitgegeven. De Romeinse stadhouder Pontius Pilatus, die in Jeruzalem is voor de joodse feestdag Pascha (Pesach) en over hem moet oordelen, ziet niet in wat Jezus verkeerd heeft gedaan en wil hem laten gaan. Maar het toegestroomde volk, onder invloed van hun geestelijke leiders, roept om zijn dood en krijgt ten slotte zijn zin.

Het schijnproces moet verhinderen dat het joodse volk in opstand komt tegen de Romeinse overheersing. Jezus wordt veroordeeld tot de dood aan het kruis, een gruwelijke en zeer oneervolle wijze om te sterven, 'voorbehouden' aan niet-Romeinen. Het vonnis wordt voltrokken op de berg Golgotha, vlakbij Jeruzalem.

In het christendom is de kruisiging een zeer belangrijk motief. Door zich te laten kruisigen, maakt Jezus het mogelijk dat de mens verlost wordt van de erfzonde (de zonde van Adam in het paradijs, die op alle mensen zou zijn overgegaan) en dat de hemel toegankelijk wordt voor wie op God vertrouwt. Het offer van Jezus' lichaam en bloed wordt in de Katholieke Kerk herdacht in de eucharistie (ritueel waarbij brood en wijn volgens de leer van de Kerk veranderen in het lichaam en bloed van Jezus).

De afbeelding

Afgebeeld zijn de gekruisigde Jezus en zijn meest dierbaren: zijn moeder Maria, de apostel Johannes en Maria Magdalena, een vriendin van Jezus. Boven zijn hoofd met doornenkroon is een bordje op het kruis gespijkerd met het opschrift: Jesus Nazarenus Rex Judaeorum, Jezus van Nazareth, koning der Joden.

Maria kijkt met smart op naar haar gestorven zoon aan het kruis, wiens lichaam slechts bedekt is met een lendendoek. Johannes, met kalme gelaatsuitdrukking, omarmt haar troostend en legt zijn rechterhand op haar arm. Boven hen zweeft een engel, waarschijnlijk Gabriël.

Links ligt Maria Magdalena geknield, de voet van het kruis omarmend. Op haar gezicht is geen hevige emotie zichtbaar. Naast haar staat een goudkleurige zalfpot, die herinnert aan het feit dat zij Jezus' voeten zalfde voor het Laatste Avondmaal.

Links en rechts van Jezus zijn de zon en de maan zichtbaar. De evangelisten maken melding van een verduistering van zon en maan bij het sterven van Jezus, symbolisch voor de droefenis die over de wereld kwam. De maansikkel is als een gezicht weergegeven.

In het rozetraam bovenin bevindt zich een afbeelding van een pelikaan op het nest die zichzelf verwondt om met bloed haar jongen te voeden. De pelikaan staat in het christendom symbool voor Jezus' zelfopoffering: zijn bloed vloeide tot heil van de mens.

meer informatie :

volgende : Christus Koning

vorige : de verschijning van het Heilig Hart